دانلود پایان نامه : مطالعه رابطه بین فناوری اطلاعات با استراتژی های ...

استاد راهنما :

دکتر فخرالدین معروفی

استاد مشاور :

دکتر بابک جمشیدی نوید

تابستان 1391

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی شود

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

فهرست مطالب
عنوان	صفحه
چکیده	1
فصل اول: کلیات تحقیق	2
1-1 مقدمه	3
1-2 بیان مسأله		4
1-3 اهمیت و ضرورت انجام تحقیق		6
1-4 جنبه نوآوری تحقیق		7
1-5 دلایل انتخاب موضوع		7
1-6 اهداف تحقیق		7
1-6-1 هدف اصلی		7
1-6-2 اهداف فرعی		7
1-6-3 اهداف کاربردی		8
1-7 استفاده کنندگان تحقیق		8
1-8 سؤال تحقیق		8
1-9 فرضیه های تحقیق		8
1-9-1 فرضیه اصلی		8
1-9-2 فرضیه های فرعی		9
1-10 تعاریف مفهومی و عملیاتی متغیرهای تحقیق		9
1-10-1 تعاریف مفهومی		9
1-10-1-1 فناوری اطلاعات		9
1-10-1-2 استراتژی های تولید		10
1-10-1-3 عملکرد مالی		10
1-10-1-3-1 نسبت گردش دارایی ها		10
1-10-1-3-2 نسبت گردش سرمایه جاری		11
1-10-1-3-3 نرخ بازده دارایی ها		11
1-10-1-3-4 بازده حقوق صاحبان سهام		11
1-10-1-3-5 بازده فروش		11
1-10-1-3-6 سود هر سهم		11
1-10-1-3-7 حاشیه سود خالص 1-10-1-4CAD/CAM		11 12
1-10-2 تعاریف عملیاتی		12
1-10-2-1 فناوری اطلاعات		12
1-10-2-2 استراتژی های تولید		12
1-10-2-3 عملکرد مالی		13
1-10-2-3-1 نسبت گردش دارایی ها		13
1-10-2-3-2 نسبت گردش سرمایه جاری		13
1-10-2-3-3 نرخ بازده دارایی ها		13
1-10-2-3-4 بازده حقوق صاحبان سهام		13
1-10-2-3-5 بازده فروش		14
1-10-2-3-6 سود هر سهم		14
1-10-2-3-7 حاشیه سود خالص		14
1-11 بیان متغیرهای مورد مطالعه در قالب یک مدل مفهومی		15
1-12 قلمرو تحقیق		15
1-12-1 قلمرو موضوعی		15
1-12-2 قلمرو زمانی		15
1-12-3 قلمرو مکانی		16
فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه تحقیق		17
2-1 مقدمه		18
2-2 مبانی نظری تحقیق		18
2-2-1 بخش اول: فناوری اطلاعات		18
2-2-1-1- تعاریف و مفهوم سازی		18
2-2-1-2- تاریخچه فناوری اطلاعات		22
2-2-1-3 کاربردهای فناوری اطلاعات		23
2-2-1-4- سیستم های کاربری فناوری اطلاعات در سازمان		24
2-2-1-5- شاخص های توسعه فناوری اطلاعات		25
2-2-1-6- موانع به کارگیری فناوری اطلاعات در سازمان		26
2-2 -2 بخش دوم: استراتژی های تولید		27
2-2-2-1 مکاتب استراتژی های تولید		27
2-3-2-2 تعاریف و مفهوم سازی		28
2-2-3 بخش سوم: عملکرد مالی		33
2-2-3-1 تعاریف و مفهوم سازی		33
2-2-3-2 شاخص های عملکر مالی		34
2-2-3-2-1 نسبت گردش دارایی ها (AT)		34
2-2-3-2-2 نسبت گردش سرمایه جاری (COC)		34
2-2-3-2-3 بازده دارایی ها (ROA)		35
2-2-3-2-4 بازده حقوق صاحبان سهام (ROE)		37
2-2-3-2-5 بازده فروش (ROS)		38
2-2-3-2-6 سود هر سهم (EPS)		38
2-2-3-2-7 حاشیه سود خالص (PM)		40
2-2-3-3 مدل های ارزیابی عملکرد		41
2-2-3-3-1 مدل های حسابداری ارزیابی عملکرد		41
2-2-3-3-2 مدل های اقتصادی ارزیابی عملکرد		42
2-2-4 بخش چهارم: CAD/CAM		43
2-2-4-1 CAD و فناوری اطلاعات		43
2-2-4-2 فناوری اطلاعات در طراحی فرآیند به کمک رایانه		44
2-2-4-3 CAM و فناوری اطلاعات		45
2-2-4-4 تولید به کمک کامپیوتر (CAM)		45
2-2-4-5 مزایای به کارگیری تکنولوژی CAD/CAM		46
2-2-4-6 ارتباط بین فناوری اطلاعات و عملکرد مالی		46
2-3 مطالعات و پژوهش های انجام شده در ارتباط با موضوع		47
2-3-1 پژوهش های داخلی		47
2-3-2 پژوهش های خارجی		52
فصل سوم: روش شناسی تحقیق		56
3-1 مقدمه		57
3-2 فرضیه های تحقیق		57
3-2-1 فرضیه های اصلی		57
3-2-2 فرضیه های فرعی		58
3-3 روش تحقیق		58
3-3-1 روش تحقیق بر حسب هدف		58
3-3-2 روش تحقیق بر حسب نوع داده ها		58
3-3-3 روش تحقیق بر حسب منطقه مورد مطالعه		58
3-4 جامعه آماری تحقیق و نحوه انتخاب شرکت های مورد مطالعه جهت آزمون فرضیه های تحقیق		59
3-5 روش و ابزار جمع آوری داده ها		60
3-5-1 روش جمع آوری داده های تحقیق		60
3-5-2 روش اجرا و نمره گذاری متغیرها		61
3-6 روایی (اعتبار) و پایایی (اعتماد) ابزار سنجش		63
3-6-1 روایی پرسشنامه		63
3-6-2 پایایی پرسشنامه		63
3-7 روش تجزیه و تحلیل داده ها		65
3-7-1 میانگین		65
3-7-2 انحراف معیار		66
3-7-3- واریانس		66
3-7-4- تحلیل رگرسیون		66
3-7-5- ضریب همبستگی و ضریب تعیین		68
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل اطلاعات		70
4-1 مقدمه		71
4-2 آزمون فرضیه های تحقیق		71
4-3 تحلیل توصیفی داده ها		76
4-4 آزمون فرضیه های تحقیق		76
4-4-1 آزمون فرضیه اصلی		76
4-4-2 آزمون فرضیه فرعی اول		77
4-4-3 آزمون فرضیه فرعی دوم		78
4-4-4 آزمون فرضیه فرعی سوم		79
4-5-6 آزمون فرضیه فرعی چهارم		79
فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادات		81
5-1 مقدمه		82
5-2 نتیجه گیری آزمون فرضیه های تحقیق		82
5-3 نتایج فرضیه ها		83
5-3-1 فرضیه اصلی تحقیق		83
5-3-2 فرضیه فرعی اول		84
5-3-3 فرضیه فرعی دوم		84
5-3-4 فرضیه فرعی سوم		86
5-3-5 فرضیه فرعی چهارم		87
5-4- نتیجه گیری تحقیق		88
5-5 محدودیت های تحقیق		89
5-6- پیشنهادات حاصل از تحقیق		89
5-7 پیشنهادات کاربردی برای تحقیق آتی		89
منابع و مآخذ		91
پیوست ها		99

فهرست جداول
عنوان	صفحه
نگاره ی 2-1 : جدول تعاریف فناوری اطلاعات	21
نگاره ی 2-2: جدول مراحل تکامل فناوری اطلاعات در کسب و کار	26
نگاره ی 2-3: جدول شکل گیری استراتژی تولید	32
نگاره ی 3-1: جدول چگونگی انتخاب شرکت های مورد مطالعه	61
نگاره ی 3-2: جدول سنجه هایی برای سنجش برتری های استراتژیک	61
نگاره ی 3-3: جدول سنجه هایی برای سنجش فناوری اطلاعات	62
نگاره ی 4-1: جدول ضریب همبستگی پیرسون رابطه بین فناوری اطلاعات و عملکرد مالی شرکت ها	72
نگاره ی 4-2: جدول ضریب همبستگی پیرسون رابطه بین عملکرد مالی و استراتژی هزینه	73
نگاره ی 4-3: جدول ضریب همبستگی پیرسون رابطه بین عملکرد مالی و استراتژی کیفیت	73
نگاره ی 4-4: جدول ضریب همبستگی پیرسون رابطه بین عملکرد مالی و استراتژی انعطاف پذیری	74
نگاره ی 4-5: جدول ضریب همبستگی پیرسون رابطه بین عملکرد مالی و استراتژی نوآوری	75
نگاره ی 4-6: جدول ماتریس همبستگی بین مؤلفه های مستقل تحقیق و عملکرد مالی شرکت ها	75
نگاره ی 4-7: جدول تحلیل توصیفی داده ها	76
نگاره ی 4-8: جدول تحلیل رگرسیون چند متغیره برای متغیر وابسته عملکرد مالی و متغیرهای مستقل تحقیق (فرضیه ی اصلی تحقیق)	77
نگاره ی 4-9: جدول تحلیل رگرسیون چند متغیره برای فرضیه ی فرعی اول	78
نگاره ی 4-10: جدول تحلیل رگرسیون چند متغیره برای فرضیه ی فرعی دوم	78
نگاره ی 4-11: جدول تحلیل رگرسیون چند متغیره برای فرضیه ی فرعی سوم	79
نگاره ی 4-12: جدول تحلیل رگرسیون چند متغیره برای فرضیه ی فرعی چهارم	80

چکیده:

هدف از این پژوهش بررسی ارتباط فناوری اطلاعات با استراتژی های تولید و عملکرد مالی با استفاده از روشCAD/CAM می باشد. فناوری اطلاعات به عنوان متغیر مستقل و عملکرد مالی(نسبت گردش دارایی ها، نسبت گردش سرمایه جاری، بازده دارایی ها، بازده حقوق صاحبان سهام، بازده فروش، سود هر سهم، حاشیه سود خالص) به عنوان متغیر وابسته واستراتژی های تولید (هزینه، کیفیت، انعطاف پذیری، نوآوری)به عنوان متغیر مداخله گر در نظر گرفته شده است. برای جمع آوری اطلاعات مربوط به فناوری اطلاعات و استراتژی های تولید از پرسشنامه استاندارد و برای جمع آوری اطلاعات مربوط به عملکرد مالی از اطلاعات مربوط به بورس اوراق بهادار تهران استفاده شده است. جامعه آماری تحقیق کلیه شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران در فاصله زمانی 1389-1385 می باشد و نمونه آماری با استفاده از روش حذف سیستماتیک شامل 121 شرکت پذیرفته شده است. تحقیق از لحاظ هدف، کاربردی، از لحاظ نحوه بررسی داده ها، توصیفی – پیمایشی انجام گرفته است. روش تجزیه و تحلیل داده ها،تحلیل همبستگی می باشد و برای سنجش وجود رابطه بین متغیرها از ضریب همبستگی پیرسون ورگرسیون چند متغیره و همچنین برای تحلیل داده های عضو نمونه آماری از آماره های توصیفی استفاده شده است. نتایج دادهها نشان میدهد که فرضیهی اصلی تحقیق دال بر ارتباط فناوری اطلاعات با استراتژی های تولید و عملکرد مالی با استفاده از روشCAD/CAM تأیید میگردد و همچنین فرضیه های فرعی تحقیق دال بر تأثیر فناوری اطلاعات بر استراتژی های تولید(کیفیت، انعطاف پذیری، نوآوری) و عملکرد مالی رابطه مستقیم و معنی دار و بین فناوری اطلاعات و استراتژی هزینه و عملکرد مالی رابطه معکوس و معنی داری وجود دارد.

کلمات کلیدی: فناوری اطلاعات، استراتژی های تولید، عملکرد مالی، سیستم کمک کننده طراحی (CAD) ، سیستم کمک کننده تولید (CAM)

فصل اول کلیات تحقیق

• 
  1-1 مقدمه

تكنولوژي اطلاعات با محوریت دانش و خردگرایی انسان و اندیشههایش به منظور بهره برداري از انديشه و سپردن امور تكراري و غير خلاق به ماشين و همچنين افزايش کارآیی و آزاد سازي مهارتهای انساني، در دهههای اخير مورد توجه خاصي به عنوان محور توسعه جوامع و سازمانها قرارگرفته است. در جهان امروز تكنولوژي اطلاعات امكان سودمندي و كارآمدي اطلاعات را ممكن ساخته است. امروزه فناوری اطلاعات، تحول گستردهای را در امور اداري و سیستمهای اطلاعاتي و بهکارگیری تكنولوژي اطلاعات باعث شده است، به طوری که امكان انتقال الكترونيكي دادهها، مدارك، اسناد و مكاتبات مختلف از طريق كامپيوتر و خطوط ارتباطات مخابراتي فراهم شده است. مطالعات و تحقيقات نشان میدهد كه بين سرمايه گذاري در فناوری اطلاعات و بازده مؤسسات و بهره وری نيروي انساني ارتباط دو سويه مثبتي وجود دارد. همچنين تكنولوژي اطلاعات توانايي سازمانها را افزايش میدهد و اين در نتیجه افزايش تنوع محصولات و بهبود كيفيت و جلب رضايت مشتري است؛ و نيز سبب تسهيل روند اداري و افزايش بازده نيروي انساني و مديريت میشود. يكي از تمركز زدايي در عين تمركزگرايي است. بدين معني كه میتوان با فناوری اطلاعات نتايج عمده تكنولوژي اطلاعات كارها را از راه دور انجام داد بدون آنكه لازم باشد تا در محل حضور فيزيكي و مستمر داشته باشيم كه اين ويژگي بر كوتاه شدن فواصل زماني تأكيد دارد. امروزه تكنولوژي اطلاعات ديگر سیستمهای اطلاعاتي مديريت از جمله سیستم پشتیبانی تصمیم[1]، سیستم اطلاعات مدیریت[2] و … را در اختيار گرفته و بدين ترتيب قطب اطلاعاتي مستقر در مركز را قادر میسازد تا به افزايش كنترل خود بر مناطق و انجام عمليات تمركزي اقدام نمايد؛ بنابراين امكان افزايش سرعت و كيفيت تصميم گيري و مديريت را فراهم مینماید. تكنولوژي اطلاعات به عنوان يكي از مهمترین ابزار جهت مشاركت در بازار جهاني است (مبارکی و آقازاده،1387 ). در گذشته طراحي قطعات و محصولات به صورت دستي و با استفاده از ميزهاي بزرگ و ابزارهاي نقشــــهxadکشی انجام میگرفت و نقشهها غالباً بر روی كاغذ ترسيم میشدند. به همين سبب طراحیها عموماً وقت گير و پردردسر بودند. همچنين در صورت ترسيم اشتباه و يا تغيير طرح، اصلاح و رسم مجدد نقشهها زمان زيادي را به خود اختصاص میداد. اين مسأله در مواردي كه محصول از قطعات متعدد و پيچيده برخوردار بود نمود بيشتري داشت. نگهداري نقشهها و مراقبت از آنها نيز مسأله ديگري بود كه هم فضاي زيادي را میطلبید و هم زمان قابل توجهي را براي كدگذاري، بايگاني و بازيابي مجدد به خود اختصاص میداد. با این همه اين نقشهها تنها نمايانگر شكل و وضعيت هندسي و مكاني قطعات نسبت به يكديگر آن هم به صورت دو بعدي بودند(مبارکی و آقازاده،1387 ).

به تدريج با بهکارگیری رايانـه در امر نقشــه كشي و ايجاد و توسعه نرم افزارهاي[3]CAD ، تحولي در امور طراحي به وقوع پيوست. كاهش خطاهاي طراحي و توليد، ايجاد تناسب ميان نقشه و روشهای توليد، تشخيص آسان روابط اجزاي قطعه در مرحله تحليل، تسهيل در آمــاده سازي مستندات و بهبود يا افزايش استانداردهاي طراحي از مزاياي طراحي به كمك رايانه بودند(تئودور[4] و فلور[5]،2008).

امروزه با افزایش توان رایانهها در ذخيره و پردازش داده و همچنين پیشرفتهای صورت گرفته در زمينه فناوریهای اطلاعاتي به ويژه هوش مصنوعي، امكانات و قابلیتهای سیستمهای CAD به طور چشمگيري افزايش يافته است. نرم افزارهاي پيشرفته CAD امروزي، امكان ايجاد مدلهای سه بعدي را براي طراح فراهم آوردهاند. اين نرم افزارها با بهره برداري وسيع از تکنیکهای هوش مصنوعي و به لطف سیستمهای خبره تعبيه شده در آنها، قابليت تجزيه و تحليل طرحها را نيز دارا هستند. به عنوان مثال آنها قادرند جرم طرح، حجم طرح و مركز ثقل قطعات را محاسبه و تعيين كنند(همان منبع).

به هر فرآيند ساخت خودکار که با کامپيوتر کنترل شود[6] CAMگفته میشود و بر پایهی پيشرفت ماشینهای کنترل عددي[7] در دهههای 1940 و 1950 گسترش يافت. اکنون CAM فرآيندهاي ساخت خودکار مختلفي را تحت پوشش خود قرار داده است. مانند فرزکاري، تراشکاري، برش با شعله، برش با ليزر، پانچ، نقطه جوش و وايرکات. گسترش همزمان روباتهای کنترل کامپيوتري و کارخانجات خودکار به پيشرفت واحدهاي ساخت کامل، سیستمهای تحت کنترل کامپيوتر مرکزي و سرانجام به آنچه که تحت فلسفهای به نام سیستمهای تولید انعطاف پذیر[8] شناخته شده است منجر شد. سيستم هاي CAM نيز از اهميت ویژهای در توليد برخوردارند. يك سيستم CAM شامل برنامه ريزي، برنامه ريزي توليد، ماشين كاري، مونتاژ، نگهداري و تعميرات است كه در زمينه ماشين كاري و مونتاژ از فناوري هوش مصنوعي و روباتها به طور چشمگيري استفاده میشود(همان منبع).

• 2 بیان مسأله

در جهان امروز كشورها با تعامل و ارتباط متقابل اقتصادي به حيات سياسي و اقتصادي خود تداوم میبخشند. تمام جنبههای اقتصادي يك كشور با اقتصاد ساير كشورها ارتباط پيدا كرده است. بخشي از اين ارتباط به شكل نقل و انتقال بینالمللی كالاها و خدمات تجلي مییابد. مسلماً حضور در بازارهاي جهاني نيازمند توان تطابق با تحولات علمي و فناورانه است. بين المللي شدن بازارهاي مالي و بازارهاي كالا و خدمات همراه با دسترسي سريع به اطلاعات سبب شده است كه آنچه در يك كشور روي میدهد به سرعت و با شدت در كشورهاي ديگر احساس شود. در واقع، به سود جهاني شدن اطلاعات، فرآيندهاي عملياتي كسب و كارها تسهيل شده است (عمید، 1388، صص 202-183).

روند روبه رشد توسعه فناوري اطلاعات مستلزم برنامه ريزي دقيق و علمي براي كاربري اجتماعي آن است. با توجه به شرايط ضعيف اقتصادي در بسياري كشورهاي درحال توسعه، لزوم توجه به كاربردهاي اقتصادي آن موضوع ویژهای است كه مورد توجه صاحب نظران و مجريان برنامههای توسعه قرار دارد. از طرفي با توجه به نقش شاخص بازده سرمايه گذاري در تصميم گیریهای مالي، اثربخشي مالي فناوري اطلاعات موضوع مهمي است كه میتواند نقش موثري در نگرش و تمايل بنگاههای اقتصادي براي توسعه آن داشته باشد. سطح سرمايه گذاري در صنعت فناوري اطلاعات افزايش قابل توجهي پيدا كرده است. اين سرمايه گذاریها، در سال 2003 بيش از 3 برابر هر یک از انواع ساير سرمايه گذاریها است. از آن جايي كه چراغ راهنماي بخش خصوصي در انتخاب گزینهها عموماً ريسك و بازده يك سرمايهxadگذاري است، قطعاً انتظار بازده بسيار بالا از تجهيزات فناوري اطلاعات وجود داشته كه تا اين حد سرمايه گذاري در اين پديده توسعه پيدا كرده است. برخي ارتقاي عملكرد اقتصادي غير طبيعی ايالات متحده آمريكا در نيمه دوم دهه گذشته را به فناوری اطلاعات نسبت دادهاند. از سال 1995 تا 2002، تولید ناخالص داخلی در ايالات متحده چيزي حدود 4 درصد افزايش داشته است. اين رقم در مقايسه با رقمي نظیر 37/2 درصد در نيمه اول اين دهه نشان دهنده رشد غير معمول اقتصادي در اين كشور است (آدکینسون ویلیام[9]، 2004 ). بارادواج[10] و همكاران(1999) در تحليل ارتباط بين فناوري اطلاعات و عملکرد مالي، شاخصQ توبين را به عنوان سنجه عملكرد مالي و نسبت كل سرمايه گذاري روي فناوري اطلاعات به كل فروش را به عنوان متغير فناوري اطلاعات تعريف کردهاند. در اين مطالعه رابطه بين متغيرهاي مذكور در سالهای 1989 تا 1993 مورد بررسي قرار گرفته و ارتباط بين دو متغير در تمامي سالها مثبت و معنادار ارزيابي شده است. دولتشاهي و كينگ[11] (2006) نيز در بررسي تأثیر فناوري اطلاعات و درجه مجازي سازي سازمان بر عملكرد تجاري آن، اين تأثیر را در كليه صنايع مثبت ارزيابي کردهاند. آنها علاوه بر اين؛ براین عقیدهاند كه تناسب بين فناوري اطلاعات و سازمان مجازي، اين تأثیر را افزايش میدهد( عمید، 1388، صص 202-183).

بنابراین، پژوهش در مورد ارتباط فناوري اطلاعات و عملکرد شركت هم به عنوان يك بازخورد در بهبود عملكرد شرکتها، و هم در توسعه كاربري فناوري اطلاعات در ساير شرکتهای روبه تحول از اهميت خاصي برخوردار است (کهلی[12]، 2003، به نقل از خداداد حسینی و همکاران، 1385: 83-61). لذا، مسأله اساسی در این پژوهش، بررسی ارتباط میان فناوری اطلاعات با استراتژی های تولید و عملکرد مالی با استفاده از روش CAD/CAM شرکتهای پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران میباشد و به این منظور سعی شده است که با بررسی و سنجش مجموعهای از عوامل مختلف که در پژوهشهای داخلی و خارجی مطرح شدهاند، به سوال اصلی پژوهش پاسخ داده شود.

[1] ) Decision Support System

[2] ) Management Information System

[3] )Computer Aided Design

[4] (Theodorou